Jak zmienić swoje życie a rozpoznawanie powtarzających się schematów zachowania

Wprowadzanie modyfikacji w zwykłym funkcjonowaniu rzadko wygląda tak, jak przedstawiają to krótkie poradniki. Zwykle nie wystarczy podjąć jednej decyzji i konsekwentnie realizować ją przez kolejne miesiące. Na drodze pojawiają się obowiązki, zmienne samopoczucie, brak czasu, nieprzewidziane sytuacje oraz wcześniejsze przyzwyczajenia, które uruchamiają się prawie bez zastanowienia.

Dlatego pytanie, jak zmodyfikować swoje życie, warto rozpatrywać przez pryzmat konkretnych zachowań, a nie ogólnego hasła. Pomocne może być przyjrzenie się temu, jak wygląda zwyczajny dzień i w których momentach najczęściej pojawia się niezadowolenie. Nierzadko źródłem trudności jest zbyt duża liczba zobowiązań, innym razem brak wyraźnych granic między pracą a odpoczynkiem. Bywa także, że człowiek stara się przemienić kilka wycinków jednocześnie i po niezbyt długim czasie rezygnuje z całego planu. Takie doświadczenie pokazuje, że skala zamierzonej zmiany ma znaczenie praktyczne. Im więcej nowych zasad powinno się pamiętać każdego dnia, tym łatwiej o sytuację, w której wcześniejsze nawyki ponownie przejmują kontrolę nad działaniem.

Właśnie nawyki są jednym z tematów często poruszanych w ramach zagadnienia, jakim jest rozwój osobisty. Nie chodzi a dodatkowo wyłącznie o osiąganie kolejnych celów. Rozwijanie własnych umiejętności może obejmować także rozpoznawanie sposobu reagowania na krytykę, poprawę organizacji obowiązków czy konwersję podejścia do odpoczynku (sprawdź tutaj: jak zmienić swoje życie ebook). Z perspektywy codziennego funkcjonowania ważne jest sprawdzanie, czy wybrana forma realnie pasuje do konkretnej sytuacji. Na przykład prowadzenie bardzo szczegółowego harmonogramu może u jednej osoby ograniczyć chaos, a u innej powodować dodatkowe napięcie, gdy rzeczywistość często różni się od planu. Podobnie ustalanie ambitnych celów nie za każdym razem przekłada się na regularne działanie. W pewnych sytuacjach większą trudnością okazuje się nie samo rozpoczęcie zadania, lecz utrzymanie określonego rytmu przez dłuższy czas. Z tego względu obserwowanie własnych reakcji jest równie istotne jak wybór dokładnie określonej techniki. Zmiana może wymagać kilku prób, korekty wcześniejszych zaleceń i zaakceptowania tego, że rozwiązanie efektywne w jednej sytuacji nie musi pasować do innej.

Wśród pojęć związanych z pracą nad nawykami można spotkać określenie programowanie umysłu podświadomego. W zależności od źródła może ono oznaczać pracę z przekonaniami, automatycznymi reakcjami lub utrwalonymi sposobami interpretowania różnych wydarzeń. Warto jednakże oddzielić język potoczny od bardziej precyzyjnego opisu procesów zachodzących w trakcie uczenia się i kształtowania nawyków. Człowiek nie reaguje na każdą sytuację od zera. Wiele czynności wytwarza na podstawie wcześniejszych doświadczeń, skojarzeń i powtarzanych schematów. O ile określone zachowanie przez długi okres czasu pojawiało się w podobnych okolicznościach, jego uruchomienie może stać się mniej świadome (zobacz: ebook o rozwoju osobistym). Zmiana takiego schematu wymaga najpierw zauważenia, kiedy się pojawia. W praktyce przydatne jest zwracanie uwagi na moment poprzedzający daną reakcję. O ile ktoś regularnie odkłada skomplikowane zadania, warto sprawdzić, czy robi to po pojawieniu się dokładnie określonej myśli, emocji albo poczucia przeciążenia. Dopiero wówczas można rozważać, jakie inne zachowanie mogłoby pojawić się w tym samym miejscu. Samo powtarzanie określonych zdań czy wyobrażeń nie powinno być demonstrowane jako uniwersalny sposób zmiany wszystkich utrwalonych schematów.

Znaczenie ma też środowisko, w którym odbywa się próba zmiany. Niełatwo utrzymywać nowe zachowanie, jeżeli codzienne warunki nieustannie sprzyjają powrotowi do starego sposobu działania. Osoba, która woli ograniczyć używanie z telefonu podczas pracy, może mieć inne doświadczenia po wyłączeniu części powiadomień niż wtedy, gdy urządzenie stale leży obok niej. Identycznie zmiana godzin snu może być trudna do utrzymania, jeśli obowiązki zawodowe albo rodzinne regularnie przesuwają porę zakończenia dnia. W takich sytuacjach sama motywacja nie wyjaśnia całego kłopotu. Potrzebne jest uwzględnienie warunków zewnętrznych a także sprawdzenie, które elementy można naprawdę zmienić. Zdarza się również, że po kilku tygodniach pojawia się powrót do wcześniejszego zachowania. Zamiast traktować taki moment jako jednoznaczny dowód niepowodzenia, można potraktować go jako informację o okolicznościach, w których stary schemat wciąż jest silny. Dopiero zestawienie tych obserwacji z rzeczywistym przebiegiem dnia pozwala dokładniej określić, jakie zmiany są możliwe do utrzymania i które założenia wymagają ponownego sprawdzenia.

Sprawdź tutaj: podświadomość.