Transkrypcja do sądu a rodzaje materiałów podlegających zapisowi

Podczas przepisywania rozmowy z pliku audio bardzo szybko okazuje się, że najwięcej trudności nie wynika z samego pisania, lecz z konieczności właściwego odczytania tego, co w rzeczywistości zostało powiedziane. Nagranie może zawierać dłuższe przerwy, zmiany tematu, poprawianie własnych wypowiedzi albo fragmenty wypowiadane bardzo cicho. Transkrypcja nagrań wymaga więc jednoczesnego słuchania i zapisywania informacji w sposób uporządkowany.

Przy prostych rozmowach wystarcza zwykle rozpoznanie kolejnych wypowiedzi, natomiast przy bardziej złożonym materiale dochodzi identyfikacja osób, kontrolowanie kolejności a także zaznaczanie miejsc, których nie można dobitnie odczytać. Ważne jest również rozróżnienie wśród zapisem dosłownym a treścią po redakcji. W pierwszym przypadku pozostawia się naturalne cechy mowy, tj. powtórzenia czy niedokończone zdania. W drugim można ograniczyć elementy utrudniające lekturę, jednak każda ingerencja w tekst powinna posiadać konkretny cel i nie może prowadzić do zmiany znaczenia wypowiedzi.

Duże znaczenie ma jakość samego nagrania. Plik zarejestrowany w cichym pomieszczeniu daje całkiem inne możliwości niż materiał pochodzący z miejsca, w którym słychać ruch uliczny, pracujące urządzenia albo kilka rozmów prowadzonych równocześnie. Problematyczne bywają też nagrania z telefonu, gdy urządzenie znajduje się daleko od osoby mówiącej. W takich ustaleniach pojedyncze słowa mogą być skomplikowane do rozpoznania, a próba odtworzenia ich jedynie na podstawie kontekstu prowadzi do ryzyka błędu. W praktyce lepiej pozostawić oznaczenie niezrozumiałego fragmentu niż wpisać frazę, które jedynie wydaje się prawdopodobne. Przy dłuższych materiałach przydaje się również oznaczanie czasu nagrania. Pozwala ono szybko wrócić do dokładnie sprecyzowanej wypowiedzi i porównać zapis z oryginalnym plikiem. Ma to znaczenie w szczególności wówczas, gdy dokument będzie analizowany przez osoby, które nie uczestniczyły w rozmowie.

W materiałach związanych z postępowaniem prawnym sposób opracowania zapisu może posiadać dodatkowe znaczenie. Transkrypcja do sądu powinna przedstawiać tekst nagrania w sposób czytelny, ale bez swobodnego interpretowania wypowiedzi uczestników. Nie trzeba poprawiać sensu zdania tylko dlatego, że rozmówca użył błędnej formy językowej albo przerwał wypowiedź w połowie (zobacz także:transkrypcje cennik). O ile na nagraniu występuje kilka osób, niezbędne jest konsekwentne oznaczanie ich wypowiedzi. Jeszcze trudniejsza sytuacja pojawia się przy mówieniu jednoczesnym, ponieważ wtedy nie za każdym razem da się ustalić pełną tekst obu wypowiedzi. W takim przypadku warto podkreślić nakładanie się głosów, zamiast zbudować pozornie kompletny zapis. Znaczenie mogą posiadać również dłuższe pauzy, śmiech, podniesiony głos czy odgłosy wskazujące na reakcję uczestników, jeśli są wyraźnie słyszalne i istotne dla przebiegu rozmowy.

W zależności od celu dokumentu stosuje się różnorakie sposoby przedstawiania materiału. Stenogram może być przygotowany w formie bardzo zbliżonej do rzeczywistego przebiegu rozmowy, z zachowaniem kolejności wypowiedzi i charakterystycznych elementów mowy. Przy innych zastosowaniach tekst może zostać uporządkowany tak, aby łatwiej było odnaleźć dokładnie określone informacje, bez zmieniania ich znaczenia. W obu przypadkach bardzo ważna pozostaje konsekwencja przy stosowaniu oznaczeń oraz dokładne sprawdzanie nazwisk, dat, liczb i nazw własnych. To właśnie takie detale są podatne na pomyłki, szczególnie gdy dźwięk jest niewyraźny lub rozmówca posługuje się mało znanym określeniem. Przy pracy z nagraniem warto także pamiętać, że treść nie oddaje wszystkich cech komunikacji ustnej. Nie każdą intonację czy emocję można jednoznacznie opisać, dlatego zapis powinien oddzielać to, co naprawdę wynika z nagrania, od interpretacji osoby przygotowującej dokument.

Zobacz więcej: transkrypcja do sądu.