Znaki wodne w treściach cyfrowych – rodzaje i zastosowanie
Sposób oznaczania materiałów tworzonych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji staje się coraz ważniejszym elementem pracy z treściami cyfrowymi. Nie chodzi wyłącznie o widoczny napis informujący odbiorcę o pochodzeniu materiału. W wielu przypadkach znaczenie ma także oznaczenie techniczne, które może zostać odczytane przez odpowiednie systemy.
Właśnie w tym kontekście pojawiają się rozwiązania określane jako AI Watermark Studio czy Watermark AI Generator. Ich zadaniem może być dodawanie do obrazu, filmu, dźwięku lub innego materiału informacji pozwalającej rozpoznać jego sztuczne pochodzenie. W praktyce istotne jest natomiast rozróżnienie w gronie codziennym widocznym znakiem wodnym a oznaczeniem maszynowo czytelnym. Sam napis na grafice nie musi spełniać tej samej funkcji co techniczny znacznik zapisany w sposób umożliwiający późniejsze wykrycie.
Temat nabrał dodatkowego znaczenia wraz z zastosowaniem przepisów dotyczących przejrzystości określonych w unijnym AI Act. Od dwie sierpnia 2026 roku obowiązują przepisy art. 50 dotyczące określonych systemów AI, w tym oznaczania treści wygenerowanych albo zmodyfikowanych przez sztuczną inteligencję. Dostawcy systemów generatywnych mają zapewnić oznaczenia w schemacie maszynowo czytelnym, które umożliwiają wykrywanie sztucznego pochodzenia materiału. Rozwiązania techniczne powinny dodatkowo uwzględniać ich skuteczność, niezawodność, sposobność współdziałania z innymi systemami a także ograniczenia wynikające z działu treści. Nie znaczy to jednakże, że każdy plik powstały przy użyciu dowolnego narzędzia AI w sposób automatyczny podlega identycznym wymaganiom. Zakres obowiązków zależy w głównej mierze od rodzaju systemu, sposobu użycia materiału i tego, czy mamy do czynienia z generowaniem treści, czy tylko ze standardową pomocą przy jej edycji.
W codziennej pracy problem na prawdę bardzo często pojawia się dopiero na etapie publikacji. Materiał może być wielokrotnie zapisywany, przesyłany pośród programami albo poddawany zmianom rozdzielczości, kompresji i formatowania. Każda z takich operacji może mieć znaczenie dla sposobu przechowywania informacji związanej z pochodzeniem pliku, dlatego samo dodanie oznaczenia nie powinno być traktowane jako jedyny element całego procesu. Watermark AI Generator może być używany do przygotowania oznaczonych materiałów, niemniej jednak należy również sprawdzić, jaki rodzaj znacznika w rzeczywistości wykonuje dane rozwiązanie i czy jest on możliwy do odczytania przez inne narzędzia. W przypadku treści publikowanych w różnych kanałach dochodzi jeszcze kwestia widocznego poinformowania odbiorców. Unijne wytyczne rozróżniają bowiem techniczne oznaczenie materiału od zadań dotyczących czytelnego ujawnienia określonych treści, takich jak deepfake lub dobrane materiały tekstowe dotyczące spraw publicznych.
Warto również zwrócić uwagę na okres przejściowy przewidziany dla części systemów wprowadzonych na rynek przed 2 sierpnia 2026 roku. W porównaniu do obowiązku oznaczania i wykrywania treści generowanych przez AI mogą one korzystać z czasu na implementację do 2 grudnia 2026 roku. Równocześnie materiały wygenerowane przed 2 sierpnia 2026 roku nie wymagają automatycznego oznaczania z mocą wsteczną. Z punktu widzenia osób przygotowujących publikacje znaczy to konieczność sprawdzania nie tylko i wyłącznie samego materiału, ale również daty jego powstania, sposobu zastosowania oraz roli danego systemu AI w procesie tworzenia. Pojęcie AI content under new EU regulations obejmuje więc zagadnienie szersze niż dodanie prostego napisu „AI”. Ważne stają się format oznaczenia, sposobność jego wykrycia, charakter wygenerowanej treści oraz okoliczności jej udostępnienia.
Zobacz: AI content under new EU regulations.